Baz Luhrmanns film over Elvis Presley

EIvis Presley was de grootste ster die ooit van de boom der kennis is gevallen. Hij brak niets, maar hij veranderde de wereld op een manier die elke parallel met het verhaal van Eva en de slang en met de verdrijving uit het paradijs rechtvaardigt.

Hij was de “verboden vrucht”, zoals het wordt genoemd in de film “Elvis” van Baz Luhrmann: een “blanke man met zwarte heupen”, wiens energie zich manifesteerde in extatische stuiptrekkingen naar nieuwe muziek. Rock ‘n’ roll, Amerikaanse muziek met een genealogie die te ingewikkeld is voor dat ene moment waarop de appel, de cent, het slipje valt

Luhrmann laat de impact van Elvis zien in een “reaction shot” van een jonge vrouw die misschien nog niets van haar seksualiteit wist, maar alles daarna, een envelop in een beweging die Elvis op gang bracht met zijn heup of met een riff op zijn gitaar. Voor Elvis was de wereld preuts, daarna werd ze losgelaten. En de boom van kennis van goed en kwaad was niet langer nodig.

Dergelijke momenten hebben echter een manier om te zeggen dat ze niet eeuwig duren. Ze worden historisch, ze gaan de lange weg door de generaties heen, en ze kunnen zelfs worden beroofd van hun explosieve kracht. Elvis zal binnenkort vijftig jaar dood zijn en de populaire cultuur heeft al lang een stadium bereikt waarin fans worden veranderd in filologen die geacht worden meters en meters cd-edities op hun planken te zetten.

Wanneer is de val gekomen?

Soms is er nog steeds een trilling in uw stap wanneer u een nieuwe schijf plaatst. Maar men wordt pas aan de val herinnerd, aan de sprong uit naïviteit, wanneer men ergens een paar maten “Hound Dog” hoort, misschien onvoorbereid op een taxiradio. Het is dan als een verre nasmaak van iets elementairs dat in de aanwezige remix arriveert als een signaal om opnieuw te worden gedecodeerd.

Bij Luhrmann is “Hound Dog” als eerste te horen in een vertolking van de rapper Doja Cat, op de hit wordt naar men zegt wel gezinspeeld. Dit is een indicatie dat deze “Elvis” ook tot de geschiedenis van de 20e eeuw zal behoren, maar eerder tot een zeer specifieke post- of hypergeschiedenis, zoals een regisseur voor ogen heeft, die wil dat “Romeo en Julia” een maffia-epos en die een esthetische norm ontdekte in het revuetheater Moulin Rouge.

Austin Butlers Elvis met Tom Hanks als Colonel Parker.


Austin Butlers Elvis met Tom Hanks als Colonel Parker.
:


Bild: met dank aan Warner Bros. Afbeelding


In het geval van de jonge zanger uit Tupelo, Mississippi, graaft Luhrmann diep in de vroege geschiedenis van de Amerikaanse populaire cultuur: Elvis komt voor hem uit de wereld van het carnaval, hij beweegt zich eerst een tijdje tussen “geeks” en “carnies”, dus hij is al een spektakel voordat hij weet wat er in hem zit.

Onder de showmannen is de man die uiteindelijk de tweede, zo niet de eerste, hoofdrol op zich neemt in “Elvis”: “Colonel Tom” Parker, een mythologisch wezen van zijn eigen gestalte, die in Luhrmann Mephistopheles wordt, een geest die altijd ontkent , als het Elvis Presley gaat over artistieke autonomie, en die de ster genadeloos op de markt brengt.

Tom Hanks speelt deze Tom Parker achter een carnavalsmasker, een grotesk personage dat Luhrmann ook in de schaduw werpt door Elvis’ hele carrière te laten verschijnen als een uitstervende fantasie van Parker.

De manager als Mephistofeles

Alle verhalende vrijheden die “Elvis” als een biopic beschouwt, kunnen ook zo worden gelezen dat zijn manager een carrière hier verdoezelt, waarvan hij ook de breekpunten heeft geholpen. Elvis, zoals gespeeld door de grote Austin Butler, wordt vele malen gespiegeld – in een film waarvan de handtekening duidelijk de duizeligheid, de werveling, het koppel dat van de plaat springt naar de muziek die hem bewaart is.

Het perspectief van de onvermijdelijk misleide Parker kan ook betekenen dat Luhrmann de curve van Elvis’ carrière op een provocerende manier oprekt. Terugkijkend is het moeilijk om voorbij de opgeblazen entertainer te komen die zijn laatste jaren in Las Vegas aan het malen was voor de jonge god die even Elvis was, totdat Parker hem aan Hollywood verkocht.

Een van Luhrmanns beste en sterkste momenten is wanneer de overleden, gedoemde Elvis voor het eerst herkenbaar wordt, in een grandioos spel met het motief van het gordijn – in de spotlights is de energie er nog, maar zodra het contact met het publiek wordt verbroken stort in kan nauwelijks worden voorkomen.

Leave a Reply

Your email address will not be published.