Intendant Barrie Kosky: een joodse traditie redden

lAltijd op het einde, of het nu goed smaakte of niet, was er op het einde een traktatie voor de geneigde toeschouwer. Soms noga zoet, soms bitterzoet. Toen Barrie Kosky aantrad als artistiek directeur van de Komische Oper, introduceerde de marketingafdeling onder administratief directeur Susanne Moser het altijd mooi verpakte ochtendgeschenk van chocolaatjes van een lokale fabrikant – wat haar eigenlijk al vroeg kwalificeerde voor de functie van artistiek directeur.

En zo volgt ze nu, samen met operaregisseur Philip Bröking als opvolger van de populaire solist. Kosky daarentegen neemt nu officieel afscheid na een decennium in functie – hij heeft immers een contract voor minimaal twee producties per seizoen voor de komende vijf jaar en adviseert ook op de achtergrond – op zijn geheel eigen manier: met briljant gedaan entertainment. Sterker nog, met Barrie Kosky’s All-Singing, All-Dancing Yiddish Revue.

Vergeten vakantie-avondentertainment

Een verrukkelijk glamoureuze opeenvolging van absurde acts door volledig fictieve artiesten in de traditie van joods avondentertainment dat na de Tweede Wereldoorlog werd gecultiveerd in de hotelresorts van de Catskill Mountains in Upper State New York; maar zelfs in de VS is het al lang een nostalgisch verleden. En de volle zaal juichte enthousiast op.

Ruth Brauer-Kvam (2e van rechts) treedt op met het dansensemble in de revue «Barrie Kosky's All-Singing, All-Dancing Yiddish Revue» bij de Komische Oper.  Met deze productie beëindigt artistiek directeur Kosky na tien turbulente jaren zijn ambtstermijn bij de Komische Oper.  De revue in het Jiddisch gaat terug naar de creativiteit en levensvreugde in de

Ruth Brauer-Kvam (2e van rechts) treedt op met het dansensemble in de revue «Barrie Kosky’s All-Singing, All-Dancing Yiddish Revue» bij de Komische Oper. Bedoel eindigde met de ensceneringant Kosky na tien turbulente jaren zijn ambtstermijn bij de Komische Oper. De revue in het Jiddisch gaat terug naar de creativiteit en levensvreugde in de “Borscht Belt”, Joodse vakantiedorpen ten noorden van New York, in de jaren vijftig en zestig. +++ dpa beeldradio +++

Bron: Monika Rittershaus/Komische Oper Berlin/dpa/picture alliance

Daarmee heeft de eerste, volgens hemzelf, “joodse, homoseksuele kangoeroe” zijn esthetische missie in een Berlijns directeurschap volledig vervuld. De 56-jarige Australiër Kosky, kleinzoon van joodse immigranten, die vooral werd beïnvloed door zijn Hongaarse grootmoeder, was in 2012 al een veelgevraagd regisseur toen hij de functie overnam.

Inmiddels is hij een wereldster in de opera van Parijs tot Londen, van Wenen tot Aix, van Zürich en München tot Bayreuth en Los Angeles. Een man die zichzelf niet kan behoeden voor aanbiedingen en leidinggevende functies. Natuurlijk blijft hij Berlijn trouw en dwaalt hij nog steeds af met een “Ring” in Londen, een Mozart-cyclus in Wenen en nog veel meer.

Zoals hij dat de afgelopen jaren ook daadwerkelijk deed met tot zes nieuwe producties per jaar naast zijn job als artistiek leider. Hij was er zelden, maar aanwezig, aan de touwtjes trekkend, de tweede rij routinematig georganiseerd.

lees ook

Alles blijft anders: Operagebouw van Zürich

En wie alles lang bij elkaar heeft gehouden, mag vanaf nu oogsten. Maar de komische opera-radiatorfiguur, de identificatiemaat, dat was altijd de onbedoelde, kleine, bijna haarloze, bebrilde man in spijkerbroek, een slap shirt en sneakers, die altijd benaderbaar zorgvuldig zijn zeer speciale Kosky-Duits cultiveerde als een teken van identificatie .

En dat was maar goed ook. Want Barry Kosky heeft in de Komische Oper eindelijk de “strip” weer laten schitteren. Terwijl het voormalige Walter-Felsenstein-Haus, als paradepaardje van de DDR, zwoegde in realistisch muziektheater, hadden zijn opvolgers Harry Kupfer, Albert Kost en Andreas Homoki de neiging om naar de kelder te gaan om te lachen.

Grijs en chagrijnig stond dit voormalige icoon, dat ook een beetje leeg was, daar in 2012, niet lang voordat het zelfs op de hitlijst van de Senaat was verschenen en was nog maar net gered in de eeuwige Berlijnse operacompetitieoorlog.

Herontdekking van de Joodse jazzoperette

Barrie Kosky, natuurlijk, en altijd een teamspeler, had zijn recepten al in het eerste seizoen klaar, die vandaag nog steeds gelden en nauwelijks zijn veranderd: aan het begin van de avond waren er alle drie de nog bestaande Monteverdi-opera’s als eerbetoon aan de baroktraditie van het huis, maar ook in avontuurlijke nieuwe orkestratie als evenement.

Kosky bracht zijn “Magic Flute” uit, die inhoudelijk ongevaarlijk was maar esthetisch fascinerend en filmisch opgelost met het collectief “1927”. Dankzij zijn echt-virtuele nieuwigheid, werd het nagespeeld of verspreid over de hele wereld. En met Paul Abrahams “Ball im Savoy” begon hij aan de herontdekking van de grootstedelijke joodse jazzdance-operette, waarvan de pulserende levenslijn in 1933 door de nazi’s zo bruut werd afgesneden en die op deze locatie achteloos werd genegeerd.

lees ook

Richard Wilhelm Wagner (1813 tot 1883)

En in de “Ball” – zoals de “Orfeo” en de Mozart die tot op de dag van vandaag wordt gespeeld – met de pianospelende muziekspecialist Adam Benzwi op het podium, Dagmar Manzel, Katherine Mehrling en Helmut Baumann, traden die grandioze niet-operazangers op ( die later door de verschillende Berliner Theaters werden genoemd, werden vergezeld door Max Hopp, Stefan Kurt en de broers en zussen van Pfister), die deze werken traditioneel hun allerbelangrijkste, stilistisch lang afgewezen amusementspeper teruggaven. Net zoals het vroeger was in het historische auditorium, dat weerstand bood aan de vernietiging van Berlijn, waar de oude “Metropol”-sterren als Richard Tauber, Fritzi Massar, Gitta Alpár, Rosy Barsony en Max Hansen optraden voor algemeen amusement.

Zo maakte Barry Kosky niet alleen van de Komische Oper een aangenaam queer podium voor optredens en publiek, zonder dwangmatig een op diversiteit gerichte Pride-maand uit te roepen. Een plek waar zowel de homo-burgemeester Klaus Wowereit als de homocultuur-senator Klaus Lederer graag hun zeer culturele Wämestube vonden. Nu, voor de finale, heeft Kosky, na verschillende eerste pogingen met “Anatevka” en Joodse recitals, zijn eigen Joodse meezingkosmos gecreëerd met een bijzondere consistentie.

Met al zijn heerlijk verzonnen, soms erg vuile grappen, entertainers Mitzi Rubinstein, The Bagelman Sisters, Hershel Baumann, Yossele Rosenblatt en zijn Flat Food Foozy Boys, The Freylakh Triplets, Max Hoppelsteiner, Chuck Moskowitz, The Otto Pickle Dancers, The Beth Shalom Singer en The Borscht Belt Swingers.

Ruth Brauer-Kvam (2e van rechts) treedt op met het dansensemble in de revue «Barrie Kosky's All-Singing, All-Dancing Yiddish Revue» bij de Komische Oper.  Met deze productie beëindigt artistiek directeur Kosky na tien turbulente jaren zijn ambtstermijn bij de Komische Oper.  De revue in het Jiddisch gaat terug naar de creativiteit en levensvreugde in de

Ruth Brauer-Kvam (2e van rechts) treedt op met het dansensemble in de revue «Barrie Kosky’s All-Singing, All-Dancing Yiddish Revue» bij de Komische Oper. Bedoel eindigde met de ensceneringant Kosky na tien turbulente jaren zijn ambtstermijn bij de Komische Oper. De revue in het Jiddisch gaat terug naar de creativiteit en levensvreugde in de “Borscht Belt”, Joodse vakantiedorpen ten noorden van New York, in de jaren vijftig en zestig. +++ dpa beeldradio +++

Bron: Monika Rittershaus/Komische Oper Berlin/dpa/picture alliance

Ja, meer nog, hij “judaïiseerde” de Komische Oper weer, om het smerige nazi-woord heel bewust te gebruiken, net zoals het was voor de oorlog. En het is ook heerlijk politiek incorrect, want de meerderheid van de artiesten die hier Jiddisch zingen, nemen een volledig vreemde identiteit aan – wat altijd hun theatertaak is geweest.

Het publiek maakt het niet uit, ze willen gewoon meer dan een dozijn publieksfavorieten (inclusief inventaris opnieuw geactiveerd door Kosky zoals Peter Renz, de heerlijk harde Ruth Brauer-Kvam, Helene Schneideman), de sexy choreografieën van Otto Pichler, de koorsolisten en het orkest van de Komische Oper worden goed vermaakt, wat deze rijkelijk uitgestrooide glitter, losjes gemonteerde, maar precies spinnende, koosjere Wicky-Wacky-in-Waikiki-avond heel goed tot stand brengt.

Bijna veertig producties in tien jaar

Met zoveel vreugde vergeet men maar al te snel de nadelen van dit directeurschap. Barrie Kosky heeft niemand aan zijn zijde voortgebracht. De regisseurs van het huis naast hem en zijn overweldigende, bijna 40 producties in tien jaar, ze kwamen en gingen, er was weinig continuïteit.

Alleen Kirill Serebrennikov (nogal onspecifiek), Stefan Herheim (hier alleen zo-zo) Andreas Homoki (saai), Calixto Bieito (dat al eerder), Benedict Andrews (helemaal vergeten), Tobias scratch (zijn zwakste producties), Stefan werkte twee keer of meer Huber (zijn operettes waren verrassend snel weg) en Damiano Michieletto.

Ook het oude probleem van het huis, dat nauwelijks een sterke dirigent buigt voor het heersende theater van de regisseur, werd door Kosky niet opgelost. Muzikaal is de teelt van de barok niet meer up-to-date. Er waren nauwelijks wereldpremières (buiten de uitgebreide kinderafdeling) of ze speelden geen rol. Bij Mozart, Tsjaikovski, Janacek, Debussy, Verdi werden alleen de Berlijnse dubbels gebruikt.

lees ook

HANDOUT - «Die Meistersinger von Nürnberg», repetitiefoto uit 2017, bedrijf 2: Johannes Martin Kränzle (Sixtus Beckmesser) en het koor.  Het Bayreuth Festival 2017 opent op 25 juli 2017 in Bayreuth (Beieren) met de Wagner-opera.  LET OP: Gebruik alleen op internet met een maximale grootte van 800 x 800 pixels - Gratis gebruik alleen met volledige auteursnaam Foto: Enrico Nawrath/Festspiele Bayreuth/dpa +++(c) dpa - Bildfunk+++

Wagner-zanger Bernd Weikl

Heel, heel veel producties werden snel weer gespeeld, waaronder de vele Kosky’s, die als coproducties steeds vaker het huis overspoelden. Bij hem werden sommige dingen oplichterij, men zag steeds meer van zijn eigen Kosky-klonen.

Maar nu heeft Barrie Kosky, de gewiekste speler, al zijn poppen weer laten dansen. En dat deden ze op zo’n geweldig getalenteerde, subversieve parodie, nonchalant dubbelzinnige manier dat je het in geen enkel ander operahuis ter wereld op deze specifieke manier kunt zien. Echt kosmisch! Een uniek verkoopargument in Berlijn.

Overigens werd voor het laatste, officiële Kosky-vertrek, in roze gewikkelde aardbeienroom in volle melk als pralinées geserveerd. Stijlvol tot in het aluminiumfolie.

Leave a Reply

Your email address will not be published.